Tôi không nhớ rõ màu hoa phượng trường tôi đã len vào lòng từ bao giờ. Từ lớp đệ thất, lớp đệ lục, lớp đệ ngũ hay lớp đệ tứ? Lớp đệ tam, lớp đệ nhị hoặc lớp đệ nhất khi lòng tôi còn trống vắng bỏ ngỏ hay lúc tim tôi đang độ yêu em đầy ắp ý ngọt ngào?

Cho dù nó chiếm hồn tôi bất cứ lúc nào và bằng cách gì đi nữa cũng không quan trọng. Điều sâu đậm và quan trọng nhất là nó đã ở trong tôi, nó đã lớn lên dần trong tôi cho đến hôm nay. Nó đã lớn lên và sống trong tôi bằng những kỷ niệm của một thời tôi còn cắp sách đến trường vô tư và trong sáng, của một thời mà bạn bè yêu thương nhau như anh chị em ruột thịt, của một thời mà thầy cô giáo được học trò tôn kính như cha mẹ trong nhà.

Tôi sẽ không nói đến màu hoa phượng trường tôi như một dấu hiệu sắp chia tay nhau của lũ học trò sau một niên khóa đầy khó khăn vất vả, hay màu phượng đỏ chào mời bạn bè trao nhau những dòng lưu bút tâm tình của những ngày xanh thơ mộng.

Hoa phượng thì đâu chẳng có, mùa Hè nào hoa phượng chẳng nở. Màu sắc hoa phượng thì nơi nào cũng đỏ rực hay hồng phai rợp cả sân trường hoặc dọc theo vài con đường phố thị rộn rã bước chân học trò. Nhưng màu hoa phượng trường tôi dạo ấy sao nó đậm đà khó tả, nó kín đáo âm thầm như tình người gắn bó với nhau, hiền hòa như tuổi hoa niên của lũ học trò nghịch ngợm hồn nhiên của một thời.

Màu hoa phượng trường tôi không đỏ thắm mà dịu nhẹ như dáng trời vào những buổi bình minh của ngày Hè đầy ước vọng, nó không đỏ rực như máu lửa của Mùa Xuân Mậu Thân 68 hay Mùa Hè Đỏ Lửa 72 đầy khát vọng hòa bình.

Màu hoa phượng trường tôi mỗi năm trở về là gợi nhớ, là tiếng ve rền inh ỏi, là vang vọng tiếng chim ca, là tiếng học trò cười nói xôn xao, là tiếng gió rì rào trên cây lá nơi sân trường, là gieo đầy những ký ức vào tâm tư những ai gắn liền tim mình với màu hoa phượng trường tôi.

Nhìn màu hoa phượng trường tôi là phải hồi tưởng lại những bạn bè cùng một lứa tranh nhau từng đóa phượng, rồi biến chúng thành những con gà đá tưởng tượng móc vào nhau, con nào bị sứt gãy là chủ nó thua. Chúng tôi chơi với nhau thật thỏa thích trong niềm vui con nít.

Nhìn màu hoa phượng trường tôi làm tôi nhớ lại mùa học thi ở nhà bạn Nguyễn Văn Hội, một gia đình khá giả. Anh Hai của Hội sắm cho một chiếc thuyền périssoire hai người chèo. Vì nhà ở cạnh sông nên cứ bốn giờ chiều hai đứa chúng tôi dẹp bài vở một bên, khệ nệ đem thuyền hạ thủy rồi hai đứa khoan thai chèo, không định hướng, không vội vã cấp tập như học thi, miễn có nước là chèo. Khi thì chèo quanh cồn Hến, nếu gặp mùa bắp đơm bông trắng xóa chạy dài từng luống thì nhìn xa như những rặng lau đong đưa trong gió chiều thật thú vị. Khi thì chèo ra sông Hương, đủng đỉnh thôi, chẳng vội vàng chi để ngắm trời chiều Hè về phía dãy Trường Sơn lặng lẽ tuyệt vời.

Màu trời chiều thay đổi rất sinh động: từ màu chiều vàng úa chuyển sang màu phớt hồng –màu áo cưới- rồi hừng lên màu đỏ ửng, đó là lúc báo hiệu một ngày Hè đang hấp hối. Khi mặt trời lặng khuất sau núi Kim Phụng phía đầu nguồn sông Hương, màu trời chuyển dần từ tím nhạt sang xám tro và sau cùng tất cả sự sinh động huyền ảo của một buổi chiều Hè trên sông Hương thơ mộng đã nhường lại cho bóng đêm u tịch. Những buổi chiều chúng tôi chèo xa như vậy, say sưa ngắm nhìn trời chiều huyền ảo trên sông Hương như thế, lúc trở về nhà trời đã tối mịt.

Có những chiều chèo périssoire dọc theo sông Hương, chúng tôi bắt gặp những bức tranh kỷ hà bằng xác hoa phượng rơi rụng từ nơi đâu bị gió cuốn bay xuống mặt sông kết tụ lại thành từng đám, rung rinh nhẹ nhàng theo sóng nước lăn tăn, lấp lánh phản chiếu ánh mặt trời trông như pha lê đang vỡ. Biết đâu trong những bức tranh kỷ hà ấy cũng có cả xác hoa phượng trường tôi đã lênh đênh cùng sông nước góp phần! Cũng như chúng tôi từ ngày rời xa trường cũ cho đến nay, mỗi người một hoàn cảnh, thất bại có, thành công có, nhưng luôn luôn tìm gặp lại nhau thành nhóm thành hội để nhắc nhở nhau, giúp đỡ nhau nơi đất khách quê người, mong làm điều tốt đẹp cho cộng đồng thì chẳng khác nào những bức tranh kỷ hà bằng xác hoa phượng đã kết thành đâu đó!

Đã lâu rồi tôi không về thăm trường cũ, hôm nay trở lại Huế, tôi rủ em cùng đi. Từ dốc Bến Ngự chúng tôi sánh vai nhau đổ xuống đứng bên lan can cầu nhìn về phía Phú Cam. Dọc theo bờ sông, lác đác vài cây phượng nở hoa, nhưng chưa đủ để khoe sắc cho một mùa Hè rực rỡ, đầy hứa hẹn, của một địa danh ngày xưa có nhiều trai thanh gái lịch. Chúng tôi rảo bước bên nhau mà không nói với nhau điều gì, men theo đường bờ sông Phan Chu Trinh đến cầu Phú Cam, mở tầm nhìn về phía cầu Kho Rèn, hoa phượng vẫn lác đác lẩn khuất sau những tàn cây vô danh khác một cách lạc điệu. Chúng tôi đi qua cầu, nhưng đôi mắt vươn xa theo hướng hai trường Quốc Học và Đồng Khánh một cách háo hức. Từ đầu đường, hoa phượng nở nhiều hơn như dẫn lối chúng tôi đi.

Những cây phượng tơ đã được trồng từ thuở nào nay đã đơm hoa, nhưng kiểu dáng cây cành của chúng không bề thế uy nghi và quyến rũ như những cây lão phượng có

trước chiến tranh được trồng từ thời Pháp thuộc đã một thời tô điểm cho hai ngôi trường danh tiếng, nơi xuất thân của nhiều danh nhân lỗi lạc, mà trái lại chúng nó đứng chơ vơ vụng về như những cô gái chàng trai tuổi mới lớn vô tích sự. Những lão phượng từng trải qua mấy mùa Huế long đong trong lửa đạn chiến tranh, đã gục ngã hay bị thương tích tan tành, thì làm sao tồn tại được đến ngày nay. Qua mấy mùa chiến tranh ấy, Huế đã mất mát rất nhiều, từ người đến cây cỏ. May thay, còn nhiều người có cơ hội làm việc hay dạy dỗ lại ở hai trường này, trong tâm tư còn in dấu các lão phượng của một thời, đã tìm cách gầy dựng lại cảnh hoa phượng nở rợp sân trường như ngày xưa. Họ đã cho trồng nhiều cây phượng mới được mang từ các nơi khác đến. Thế là màu hoa phượng trường tôi không còn thuần khiết trong lòng lớp học sinh cũ chúng tôi nữa, mà có lắm màu nhiều sắc của các giống phượng khác nhau. Trông thì cũng vui mắt, nhưng chỉ làm mãn nhãn khách thập phương vô tư xem qua … rồi quên đi.

Màu hoa phượng trường tôi, cũng như bún bò cơm hến, nay đã phôi pha theo nhu cầu sản phẩm cung cấp cho du khách đến Huế ghé thăm trường. Nhưng điều làm chúng tôi ngỡ ngàng nhất là khi bắt gặp mấy cây phượng nở hoa màu tím đứng xen hàng góp mặt trong nắng Hè. Chúng lạc lõng như những kẻ phá bĩnh vô duyên.

Một thoáng buồn trong em và tôi… Bóng dáng màu hoa phượng tím đã len vào giữa màu hoa phượng trường tôi trong ký ức của nhiều người một cách tàn nhẫn, nó làm tan dần, loãng dần màu hoa phượng trường tôi, màu mà từ thời niên thiếu cho đến hôm nay nó vẫn trung trinh tồn tại trong tôi như viên ngọc quý!

Ai bảo viên ngọc quý phi vật thể ấy không bị đánh mất nhỉ?

Coi chừng nhầm đấy!

Màu hoa phượng trường tôi!

Xa rồi một thuở …

SAIGON – Hè 2008

T.H.Q