Xin hỏi bà...

Phóng viên: Kính thưa bà Thái Kim Lan: Cả đời bà làm việc với đầu óc, có khi nào bà thấy mỏi mệt. Đến tuổi này, bà vẫn viết bài mới, vẫn đọc bài mới. Bà không dưỡng cái đầu?

Bà Thái Kim Lan: Thưa cô, tôi không chỉ làm việc với đầu óc mà phần nhiều tôi làm với cả con tim và thể xác, có lẽ vì thế mà tui không thấy cái đầu mỏi mệt. Dĩ nhiên có nhiều lúc tôi nhức đầu nhưng không phải vì vận dụng trí óc mà vì những yếu tố bên ngoài như khí hậu thay đổi bất ngờ hay những phiền toái với người đời, trong những lúc đó, làm việc với đầu óc là một cách thư giãn, trở lại với con người nguyên thủy của mình. Nhưng cần nói thêm, làm việc với trí óc phải đi đôi với hứng thú còn không thì cũng dễ đau đầu thật. Để quân bằng, tôi còn thích nhảy múa ở cả hai nghĩa: luyện võ và khiêu vũ.

Còn câu "đến tuổi này“ là cô hỏi ngớ ngẩn đấy nhé, thêm một tuổi là "mới" một tuổi, chứ đâu có đến tuổi này hay tuổi nọ, cho nên thêm một tuổi là thêm một chuyện, cần viết nó ra, cần tìm thêm điều mới mà đọc, nhưng mỗi tuổi có một lối đọc khác nhau cô ạ!

Phóng viên nghĩ thầm: Ui chao, mấy đầu óc triết học họ nghĩ cũng lạ thật..., mấy bác nông dân về già thích gác cày nghỉ ngơi, có ai thích vác cày ra đồng tiếp đâu! Chỉ mấy cái chữ nghĩa mà cũng làm họ đọc, họ viết suốt đời thì kệ họ... Ấy bà cũng còn trẻ, để chờ bà đến tuổi 70-80-90 xem sao, dám đến đó bà còn viết thiệt!

Phóng viên hỏi: Bà nghĩ gì về bệnh Alzheimer của những người dùng đầu óc nhiều như bà Margaret Thatcher, Jean Jacques Servan-Schreiber, Reagan, Claude Jutras....

Bà Thái Kim Lan: Bệnh Alzheimer là một tai họa cho người già. Tối kkông biết thật sự Reagan có dùng nhiều đầu óc không, có thể có, có thể không, tùy theo cách dùng đầu óc của họ. Thú thật tôi cũng sợ bệnh này nên cố gắng luyện trí nhớ, luyện yoga, thể thao, thể dục và đọc sách...!!! Tôi có một người bạn già đang bị bệnh ấy, tôi rất buồn và khổ, ông ấy bị suy thoái tinh thần và hay sợ hãi. Tôi mong mình vượt qua được bằng nhiều lạc quan và có thể đây là một phương pháp: tìm cách giảm thiểu cái sợ hãi bằng cách tập nhìn vô thường và đừng vị kỷ (egozentrisch), xả dần dần trong cuộc sống, đừng bám víu nhiều thì Alzheimer không có chỗ đứng...

Phóng viên nghĩ thầm: Ui chao, người ta có thể đang mang mầm bệnh Alzheimer và người ta vẫn điều khiển thế giới. Ấy bà ơi một trong những triệu chứng khởi đầu của bệnh Alzheimer là người bệnh thấy dửng dưng với cuộc sống. Ấy bà ơi, mặc trong người cái thể xác cần ăn, cần uống, làm sao tìm được vô thường bà ơi..., vô thường của bà dành cho người giàu đó bà ạ. Mạnh Tử hồi xưa cho rằng hằng sản mới hằng tâm, hằng sản mới vô thường được bà ơi... thôi để tui đi kiếm cơm nhờ mấy chữ phỏng vấn bà đây, họ trả cho tui 10 đồng một trang... Bà giúp tôi nhé!

Phóng viên hỏi: Vì sao khi nào bà cũng cười toe toét? Trả lời cho thiệt nghe...

Bà Thái Kim Lan: Cười toe toét là một hình thức"xả", hoan hỉ đó. Nói chơi đó nghe, nói thiệt là như ri nì: tôi hay cười từ nhỏ, bẩm tính lạc quan chăng? Về ngoại hình thì tại cái miệng tôi rộng nên cười là nó toét ra, người khác cũng cười mà không bị toét là vì miệng họ không rộng bằng miệng tôi.

Phóng viên nghĩ thầm: Ui chao, được trời cho đầu óc thông minh sáng láng thì tui cũng sẽ cười toe toét e còn bỏ tiền ra đi giải phẫu thẩm mỹ để có cái miệng như pretty woman Julia Robert để vừa cười vừa có tiền, ông trời ơi, người ta bắt cái miệng nhỏ bé của tôi phải vô thường, ông có đó để nghe tôi không hả ông?

Phóng viên hỏi tiếp: Vì sao khi nào bà cũng thích nhảy múa?

Bà Thái Kim Lan: Ồ, nhảy múa là một hạnh phúc, bởi vì khi nhảy múa thân và tâm ở trong một hòa điệu lý tưởng. Theo kinh nghiệm của tôi, nhảy múa là một giải phóng thân xác khỏi những gò bó chật hẹp của cung cách sống thường nhật trong mọi cử chỉ: ăn, uống, mặc, đi, đứng, làm việc, con người hay gò mình trong các tư thế đó và từ đó mất quân bình, so vai, lệch cổ. Nhảy múa cởi những dây trói của thói quen, đưa con người vào trong nhịp điệu và có thể chữa lành bệnh phiền não, buồn chán, cô đơn. Khi nhảy múa, không phải là khiêu vũ với đàn ông đâu nhé, mà nhảy múa một mình như nhảy ballet, con người nhập thể và đó cũng là một cách giải phóng sự tù túng của đầu óc, nghĩ ngợi mông lung, đó cũng là một cách tập trung vô thức mà đầy ý thức nơi từng động tác. Mỗi khi tôi nhảy múa tôi bỏ dần những phiền muộn đang cột chặt mình trong một góc u tối của tâm hồ, tôi đưa thần, trí của tôi ra vùng sáng của nhịp điệu, ở đó có ánh sáng của mặt trời mặt trăng mây sao, tôi hòa nhập vào cuộc đời, vào thiên nhiên, tự do hạnh phúc lóe sáng trong tim

Phóng viên nghĩ thầm: Đến đây thì tôi chịu, tôi không đi vào thế giới nhảy nhót của bà được. Mỗi lần nhìn mấy cô bé Trung Hoa biểu diễn tiết mục "người bún" thì tôi biết tuy tôi ở cùng một trái đất với họ nhưng tôi không ở cùng một thế giới với họ. Hình như Thượng Đế nhào nặn họ bằng đất sét thứ tốt, còn tôi, không biết ngài dùng thứ phẩm loại gì của đất sét mà xương cốt tôi kêu răng rắc mỗi lần tôi di chuyển. Rồi hễ bất cứ tôi than bất cứ bệnh gì, mọi người đưa ra thuốc chữa cấp kỳ ngay lập tức: tập, tập, tập... Trước hết tôi xin Thượng Đế đổi lại cái nguyên liệu đầu tiên Ngài đã lỡ dùng để chế tạo tôi, có được nguyên liệu tốt – giống như được thay dầu máy chạy trơn tru – tôi sẽ tập. Hứa danh dự!

Phóng viên: Bà còn tiếc gì ở cuộc đời này nữa không?

Bà Thái Kim Lan: Tôi tiếc nhiều điều, ví dụ, vừa rồi về Huế tôi chưa ăn trái giáng châu cho đã. Năm nay Huế mất mùa giáng châu vì trời lạnh quá. Tuy nhiên, tiếc nhiều mà lại chẳng tiếc chi! Vì sao? Tiếc là một phản ứng  nhất thời, bao lâu còn sống, ta còn tiếc vì tiếc là thúc giục sống nhưng nếu chỉ là tiếc nuối, tiếc thương rồi đau khổ than khóc thì phải coi chừng, nên tìm biện pháp ngăn chặn những loại tiếc gây ra tham muốn, chấp phá – bằng cách xả – Biết bỏ là một nghệ thuật sống an lạc. Đúng không hè?

Phóng viên nghĩ thầm: Bà ơi, tui ở Huế 17 năm mà tôi chưa biết trái giáng châu là trái gì vậy thì tôi sướng quá vì bớt được một cái tiếc! Bà ơi, tui cám ơn bà nghe, tui viết được hai trang giấy, được hai chục đồng ngày hôm nay là vui rồi...

Bà ơi, tui tiếc một chuyện là vì sao họ trao giải thưởng Đào Tấn cho bà, bà làm một chuyện bà vui thích lại còn được thưởng... Hồi xưa tui đi học, tui được thưởng vì cố gắng học giỏi bây giờ bà không cố gắng chi cả mà cũng được thưởng.

Ui, tui ghen với bà mất rồi!

Tui tiếc là tui đã ghen với bà.

Dù vậy, cám ơn bà rất nhiều.

Phóng viên làng Vô Thường